Xã Bình Hòa: Trình diễn mô hình Ứng dụng máy sạ cụm kết hợp vùi 100% lượng phân bón

           Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu đổi mới theo hướng hiện đại, bền vững và giảm chi phí đầu vào, việc đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ trong canh tác lúa là giải pháp tất yếu. Mặt khác, với mục tiêu hình thành vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tổ chức lại hệ thống sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng các quy trình canh tác bền vững nhằm gia tăng giá trị, phát triển bền vững của ngành lúa gạo, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, thu nhập và đời sống của người trồng lúa, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính. Thời gian qua, nhiều mô hình ứng dụng đồng bộ cơ giới hóa trong khâu gieo sạ đã được triển tại địa phương và bước đầu mang lại kết quả rất khả quan. 

         Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030” tại An Giang đã được triển khai trong thời gian qua và đem lại kết quả rất khả quan. Nhằm giúp nông dân hiểu rõ hơn về mục đích cũng như hiệu quả của mô hình, trong vụ Đông Xuân 2025-2026 và vụ Hè Thu 2026, Trung tâm Khuyến Nông tỉnh An Giang đã phối hợp với Công ty TNHH TMDV Sài Gòn Kim Hồng triển khai mô hình “Ứng dụng máy sạ cụm kết hợp vùi 100% lượng phân bón” tại hộ Trương Văn Trí, ấp An Hòa, xã Bình Hòa. 

Đại biểu tham quan máy đang trình diễn trên đồng ruộng

         Mô hình sạ cụm kết hợp bón vùi lượng phân NPK 19-19-19 (trong đó vụ Đông Xuân sử dụng lượng phân 350 kg/ha, vụ Hè Thu sử dụng lượng phân 265 kg/ha ), phân bón được Công ty TNHH TMDV Sài Gòn Kim Hồng cung cấp, thực hiện vùi phân một lần ngay từ đầu vụ. Diện tích trình diễn 1,6ha, với mật độ gieo sạ 50kg/ha giống lúa Đài Thơm 8, khoảng cách hàng x hàng 25 cm, cụm x cụm 16 cm, số lượng hạt giống trên mỗi cụm từ 8 – 12 hạt. Các chỉ tiêu theo dõi trong quá trình canh tác như hiệu quả sự dụng phân bón, số chồi/m², chiều cao cây, sâu bệnh hại, năng suất, hiệu quả kinh tế mô hình so với cách làm truyền thống của nông dân trong khu vực.

Sử dụng phân NPK19-19-19 để vùi một lần khi sạ

            Theo nông dân Trương Văn Trí: “lượng phân được vùi vào đất giúp hạn chế rửa trôi, đặc biệt trong điều kiện ruộng lúa thường xuyên ngập nước. Nhờ đó, dinh dưỡng được giữ lại trong vùng rễ, giúp cây lúa phát triển đồng đều, cứng cây, hạn chế đổ ngã. Đặc biệt, mô hình phù hợp với điều kiện đất lún lầy, vốn là đặc điểm phổ biến tại nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh”. 

           Việc bón phân vùi 100% lượng phân bón từ khi sạ giúp nông dân giảm đáng kể số lần ra ruộng, tiết kiệm công lao động so với phương pháp sạ tay hoặc sạ lan kết hợp bón phân nhiều lần. Ngoài ra, với mật độ sạ hợp lý, hạt giống được phân bố đồng đều theo cụm, giúp cây lúa sinh trưởng khỏe, hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng. Lượng phân bón được vùi trực tiếp xuống đất ngay từ đầu vụ giúp cây lúa hấp thu tối ưu, giảm thất thoát phân bón do chảy tràn hoặc bốc hơi.

Mô hình 10 ngày sau sạ

          Kết quả theo dõi trong suốt quá trình sinh trưởng của 2 vụ cho thấy ruộng áp dụng máy sạ cụm tuy có số chồi thấp hơn ở giai đoạn đầu do giảm lượng giống gieo sạ, nhưng cây lúa phát triển khỏe, đẻ nhánh tập trung, đồng đều, nhận đủ ánh sáng và dinh dưỡng. Bộ rễ phát triển dài hơn từ 3–5 cm so với ruộng đối chứng, chỉ số pH đất luôn ổn định ở mức thuận lợi giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn. Đến giai đoạn làm đòng và trổ bông, cây lúa sinh trưởng mạnh, bông dài, cứng cây, tạo tiền đề nâng cao năng suất.

Mô hình 20 ngày sau sạ

       Qua kết quả vụ Đông Xuân cho thấy hiệu quả kinh tế của mô hình rất khả quan. Năng suất đạt 11,2 tấn/ha, cao hơn ruộng đối chứng 1,11 tấn/ha. Với giá bán lúa tươi 5.700 đồng/kg, tổng thu đạt 63.840.000 đồng/ha. Sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận đạt 41.825.000 đồng/ha, cao hơn ruộng sản xuất theo phương pháp truyền thống 4.819.200 đồng/ha. Đặc biệt, giá thành sản xuất chỉ còn 1.966 đồng/kg lúa, giảm gần 40% so với mặt bằng chung của xã. Thông qua mô hình, nông dân có thêm cơ sở thực tiễn để so sánh, đánh giá và mạnh dạn áp dụng phương pháp canh tác mới trên diện rộng. 

Mô hình 95 ngày sau sạ

         Thành công của mô hình đã chứng minh việc ứng dụng máy sạ cụm kết hợp vùi phân không chỉ giúp giảm lượng giống gieo sạ, tăng hiệu quả sử dụng phân bón mà còn tạo điều kiện để cây lúa sinh trưởng khỏe, tăng năng suất, nâng cao lợi nhuận, tiết kiệm công lao động và hướng tới nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp.

        Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, nhân rộng mô hình đến các hợp tác xã, tổ hợp tác và nông hộ trên địa bàn xã Bình Hòa. Đồng thời khuyến khích nông dân mạnh dạn ứng dụng cơ giới hóa, thực hiện các quy trình canh tác tiên tiến, góp phần thực hiện thành công Đề án 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, nâng cao thu nhập cho người trồng lúa, bảo vệ môi trường và phát triển nền nông nghiệp bền vững tại địa phương./. 

(Như Phạm-Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Bình hòa)